Protesterende Indiase boeren brengen premier Modi steeds verder in het nauw

Vrouwen dorsten droge mosterdplanten in de buurt van Churghutawa, India. Boeren kregen altijd vaste prijzen voor hun oogst, maar de regering wil nu af van dat systeem.Beeld Marlena Waldthausen

Indiase boeren protesteren tegen een landbouwhervorming die volgens hen hun bestaan bedreigt. Dinsdag is er een landelijke staking. Het protest wordt een probleem voor premier Modi, die zich al tot een gesprek met de boeren zag gedwongen. Ben van Raaij7 december 2020, 22:57

Het is een middeleeuwse belegering. De Indiase hoofdstad New Delhi wordt al anderhalve week omsingeld door een leger van tienduizenden boeren. Ze hebben hun kampementen rond de stad opgeslagen om te protesteren tegen landbouwhervormingen die hen, vrezen ze, zullen overleveren aan uitbuiting op de vrije markt. Ze clashen geregeld met de politie en hebben voor dinsdag een landelijke staking gepland.

De protesten draaien om drie in september ingevoerde wetten. Die moeten de verouderde, dure regelingen  moderniseren waarmee de Indiase overheid al decennialang tegen vastgestelde garantieprijzen landbouwproducten opkoopt (met name graan en rijst) en met subsidie doorverkoopt aan de armen. De hervorming moet de boeren meer opties bieden om hun producten te verkopen. Zo komen er markten waar bedrijven in landbouwproducten mogen handelen zonder dat daar heffingen op worden gelegd.

Garantieprijzen

De boeren zijn bang dat de wetten een eind maken aan de gereguleerde groothandelsmarkten voor landbouwproducten, en dat als de regering stopt met het tegen garantieprijzen opkopen van graan en rijst zij voortaan door grote bedrijven zullen worden uitgebuit. Ze eisen daarom dat de regering de wetten intrekt, de opkoopregelingen herinvoert, en commerciële en overheidsmarkten dezelfde heffingen oplegt.

De protesten zijn een test voor de landbouwhervormingen van premier Narendra Modi. Voor die hervormingen is op zichzelf wat te zeggen. Het gaat slecht met de Indiase landbouw. De helft van de 1,3 miljard Indiërs leeft van de landbouw, maar die maakt maar 15 procent uit van de economie. De modernisering van de sector wil niet vlotten, boeren bezitten steeds minder land (70 procent bezit minder dan 1 hectare), en de productiviteit en inkomens dalen. Ook de timing van de hervormingen, midden in de coronacrisis, is volgens veel critici ongelukkig.

Religies

De protesten zijn op het oog voor India uitzonderlijk. Boeren van allerlei rangen en standen en religies doen eraan mee, hindoes, Sikhs en moslims. En dat is uniek, zei voedselmarktanalist Devinder Sharma tegen de BBC. ‘Het protest wordt niet gedreven door politiek of religie. Integendeel, politici reageren alleen.’ Bijna alle oppositiepartijen steunen de protesten, ook om de hindoenationalistische regering-Modi dwars te zitten.

Toch zijn het vooral boeren uit de rijkere noordelijke deelstaten Haryana en Punjab die protesteren, vooral Sikhs. Zij profiteren het meest van het bestaande opkoopsysteem. Haryana en Punjab hebben een goede infrastructuur van centrale markten en opslag, en verkopen bijna al hun graan en rijst aan de staat. Boeren uit arme staten als Bihar hebben die faciliteiten niet. Zij moeten 98 procent van hun oogst aan commerciële handelaren verkopen, vaak tegen afbraakprijzen. In totaal profiteert maar 6 procent van de boeren van de staatsopkoopregelingen.

Die opkoopregelingen zijn niet alleen onrechtvaardig, ze zetten boeren vanwege de garantieprijzen ook aan tot het uitsluitend telen van graan en rijst, en leiden zo tot structurele overproductie, overvolle pakhuizen en almaar stijgende subsidiekosten. De bergen graan en rijst zijn te duur voor de export en worden alleen soms ingezet voor voedselhulp. Het systeem houdt boeren ook gevangen in een afhankelijk bestaan.

Nepnieuws

De boerenprotesten laten de gemoederen in India hoog oplopen, onder meer op sociale media, waar nepnieuws over de acties floreert, ook gedeeld door oppositiepartijen en allerlei groeperingen die de acties voor hun eigen agenda inzetten, zoals de kwestie-Kashmir. Veel nepberichten suggereren dat het politie-optreden tegen de boeren veel gewelddadiger is dan het in werkelijkheid is. En vorige week ging een nepbericht viraal dat de aankomende Amerikaanse vicepresident Kamala Harris, die van deels Indiase komaf is, steun voor de protesten zou hebben uitgesproken.

De Canadese premier Justin Trudeau deed dat vorig week echt, zij het in bedekte termen. Hij sprak in een speech voor de Indiase (Sikh-)gemeenschap in Canada zijn zorg uit over het politieoptreden tegen de boeren. De regering-Modi reageerde direct gepikeerd, en noemde het een inmenging in binnenlandse aangelegenheden. Canada heeft een grote Sikh-gemeenschap waarvan een deel separatistische groepen steunt die een onafhankelijke Sikh-staat Khalistan willen stichten.

Het boerenleger boekt intussen wel enig succes. Vorige week ging de regering-Modi met hen in gesprek om de boeren ervan te overtuigen dat de hervormingen op termijn goed voor hen zullen uitpakken. Vrijdag werd bekend dat de regering mogelijk een deel van de hervormingen terugdraait. Ook zou overwogen worden toch heffingen in te voeren op de commerciële markten, zodat een gelijk speelveld ontstaat.

Source: https://www.volkskrant.nl/nieuws-achtergrond/protesterende-indiase-boeren-brengen-premier-modi-steeds-verder-in-het-nauw~b5a9f515/

  • 1,110